2027'nin ilk yarısında satın alma: önce neyi yeniden müzakere etmeli

Tedarikçi yoğunlaşması incelemelerinin çoğu satın alma defterinden başlar ve tedarikçileri yıllık harcamaya göre sıralar. En büyük tedarikçisi harcamanın mütevazı bir payını tutan bir işletme, çeşitlendirilmiş olduğu sonucuna varır. Bu sıralama, bir tedarikçi devre dışı kaldığında ne olacağını belirleyen iki şeyi kaçırır.

Birincisi ortak menşedir. Aynı bileşen için onaylı üç tedarikçi aynı fabrikadan alım yapıyor, aynı limandan sevkiyat yapıyor ve aynı gümrük müşaviri üzerinden işlem görüyor olabilir. Tedarikçi ana verisinde bunlar üç ayrı ilişkidir. Bir aksaklıkta tek bir tedarikçi gibi davranırlar. Satın alma defteri bunu gösteremez, çünkü malların nerede üretildiğini veya nasıl taşındığını değil, faturayı kimin kestiğini kaydeder. İthalat beyannamelerindeki menşe ülke, konşimentolarda adı geçen gönderici ve gümrük beyannamelerinde adı geçen müşavir ise genellikle bunu gösterir.

İkincisi ikame süresidir. Harcama payı, bir tedarikçi durduğunda işletmenin ne kadar süre satış yapmaya devam edebileceği hakkında hiçbir şey söylemez. Tek bir onaylı kaynağı olan ve yeniden onay süreci aylarla ölçülen ucuz bir ambalaj kalemi, başka üç tedarikçinin gelecek hafta teslim edebileceği bir emtianın büyük bir tedarikçisinden daha fazla geliri durdurabilir.

Yoğunlaşmayı risk altındaki satış günleri olarak ölçeriz. Her kalem için ona bağlı satışları, eldeki ve yoldaki stoku ve alternatif bir kaynağı onaylayıp ondan teslim almanın gerçekçi süresini alın. Yerine koyma süresinin stok karşılama süresini aştığı kalemler, harcamaları ne olursa olsun yoğunlaşma sorunudur. Emtia tedariki, gıda, inşaat malzemesi tedariki ve otomotiv satış sonrası pazarında ortaya çıkan liste genellikle kısadır ve aşağıda anlatılan yeniden müzakerelere taşınması gereken liste de budur.

İthal malların maliyetinin içindeki birkaç ücret planlama penceresi boyunca değişiyor ve her biri bir tedarikçinin veya bir taşıma işleri organizatörünün elindeki verilere bağlı.

AB Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM, İngilizce kısaltmasıyla CBAM) 1 Ocak 2026'da kesin dönemine girdi. Kapsamdaki demir ve çelik, alüminyum, çimento veya gübre ürünlerinden yılda 50 tonun üzerinde ithalat yapan ithalatçıların yetkili beyan sahibi statüsüne ihtiyacı var. 2026 ithalatını kapsayan sertifikalar 1 Şubat 2027'de satışa çıkıyor; fiyatları, ithalatın yapıldığı çeyrekteki AB emisyon izni fiyatlarının çeyreklik ortalamasına göre belirleniyor ve ilk yıllık beyanın son tarihi 30 Eylül 2027. Dolayısıyla 2026 boyunca teslim alınan mallar üzerinde doğan bir maliyet işletmeden 2027'de nakit olarak çıkıyor ve 2026'da yapılan nihai maliyet karşılaştırmalarının çoğu bunu hesaba katmadı.

Birleşik Krallık 1 Ocak 2027'den itibaren alüminyum, çimento, gübre, hidrojen ile demir ve çeliği kapsayan kendi mekanizmasını uyguluyor. HMRC'ye (Birleşik Krallık vergi ve gümrük idaresi) kayıt yükümlülüğü, kapsamdaki ithalat £50.000'e ulaştığında doğuyor; bu eşik ileriye dönük olarak sonraki 30 gün, geriye dönük olarak da önceki 12 ay için test ediliyor. İlk hesap dönemi 2027'nin tamamı; beyanname ve ödemenin son tarihi 31 Mayıs 2028.

İki mekanizma da ithalatçının üretim tesisinden gelen doğrulanmış fiili emisyonları kullanmasına izin veriyor. Bu veriler olmadan beyan varsayılan değerlere dayanıyor. Tedarikçinin emisyon verisi nihai fiyatı değiştiren bir sözleşme koşulu haline geldi ve çok az tedarik sözleşmesi bundan söz ediyor.

AB'ye gönderim yapan doğrudan tüketiciye satış yapan satıcılar için, €150 veya altındaki gönderilere tanınan gümrük vergisi muafiyeti 30 Haziran 2026'da sona erdi. 1 Temmuz 2028'e kadar kalem başına €3'lük geçici sabit bir vergi uygulanıyor; burada kalem, koli içindeki her tarife sınıflandırması anlamına geliyor, yani bir tişört ve bir saat içeren bir koli iki kez ödüyor. 1 Kasım 2026'dan itibaren bu beyanlarda ürün tanımlayıcıları zorunlu hale geliyor.

Navlun da karbon maliyeti taşıyor. AB Emisyon Ticaret Sistemi (AB ETS) kapsamında denizcilik şirketleri 2026'da 2025 emisyonlarının %70'i için izin teslim etti; 2027'den itibaren raporlanan emisyonların %100'ü için teslim edecekler. Taşıyıcılar bunu ek ücretler yoluyla yansıtıyor ve navlun sözleşmesindeki ek ücret maddesi, gönderenin rakamın nasıl hesaplandığını görüp göremeyeceğini belirliyor.

Stok raporları genellikle stoku kullanılabilir ve ayrılmış olarak ikiye böler. Ayrılmış stok, ona bir müşteri bağlı olduğu için güvenli görünür. Oysa çoğu zaman depodaki en az likit stoktur.

Ayırma, bir satış siparişi girildiğinde gerçekleşir. Sipariş sonra takılırsa stok rezerve kalır. Yaygın nedenler hiç gelmeyen bir kapora, bir kredi blokajı, eksik tek bir bileşeni bekleyen kısmen sevk edilmiş bir satır ya da kanalda iptal edilip ERP'de hiç iptal edilmemiş bir pazaryeri siparişidir. Rezerve stok bir sonraki müşteriye satılamaz, fazla stok raporunda hiç görünmez ve stok yenileme mantığı onu tüketilmiş sayıp daha fazlasını satın alır.

Açık satın alma siparişleri de nakdi aynı şekilde bağlar. Bir sezon veya o zamandan beri değişmiş bir proje için açılan bir sipariş, biri onu kapatana kadar miktarını sistemde tutar ve tedarikçinin bu siparişe karşılık sevkiyat yapma hakkı vardır.

Yanıt zaten kayıtlarda duruyor. Stok ayrılmış her açık satış siparişi satırını yaşıyla, müşteriyle son temas tarihiyle ve ödeme durumuyla listeleyin. Her açık satın alma siparişi satırını vaat edilen tarihiyle, açıldığı tarihle ve karşılığında açıldığı taleple listeleyin. Kararlaştırılmış bir yaşı geçmiş ve hiçbir hareket görmemiş satırlar adı belli bir sorumluya gider; o da satırı teyit eder, serbest bırakır veya iptal eder. Serbest bırakılan stok bir sonraki satın alma turundan önce kullanılabilir stoka döner; tasarruf da tam bu noktada oluşur.

Alıcıların çoğunun ilk açtığı koşul fiyattır ve 2027'de en az hareket alanı olan koşul da fiyat. Aşağıdaki sıralama, gerçekten değişen maliyetleri izler.

Bir 2027 ücretinin devreye girdiği ve sözleşmenin bu konuda hiçbir şey söylemediği sözleşmelerle başlayın. Bunlar, emisyon verisi maddesi olmadan satın alınan SKDM kapsamındaki malları, €3'lük vergi ile tanımlayıcı verilerinin satıcı, pazaryeri ve taşıyıcı arasında hiç paylaştırılmadığı koli akışlarını ve dayanağı açıklanmayan bir emisyon ek ücreti içeren navlun anlaşmalarını kapsar. Her durumda ticari soru şudur: veriyi kim, ne zamana kadar sağlayacak ve veri eksik veya geç kalırsa maliyeti kim üstlenecek.

Sırada risk altındaki satış günleri listesindeki tek kaynaklı kalemler var. Buradaki amaç, sözleşmeye yazılmış, onaylı ikinci bir kaynak ya da tedarikçiden bir stok taahhüdüdür; indirim ikisinin de zayıf bir ikamesidir.

Ardından ödeme vadeleri gelir. Eylül 2026'da Lordlar Kamarası'nda rapor aşamasını tamamlayan Ticari Ödemeler Yasa Tasarısı (Commercial Payments Bill), sınırlı istisnalarla işletmeler arası ödeme vadelerini 60 günle sınırlayacak ve geciken ödemelerde İngiltere Merkez Bankası politika faizinin 8 puan üzerinde yasal faizi zorunlu hale getirecek. Tasarı henüz yasalaşmadı ve yasalaşmadan önce ayrıntıları değişebilir. İşletme sermayesini küçük tedarikçilere 90 günde ödeme yaparak finanse eden bir alıcı, etkisini şimdi modellemelidir; çünkü değişiklik ya alıcının kendi takvimine göre ya da yasanın yürürlüğe girdiği gün yapılacak.

Fiyat en sona kalır; iki taraf da hangi maliyetleri kimin taşıdığını gördükten sonra. Bu yazı hukuki, vergisel veya gümrük danışmanlığı niteliği taşımaz. Her akışın nasıl ele alınacağını gümrük müşavirleri, vergi danışmanları ve avukatlar teyit eder.

1 Kasım 2026'ya kadar AB'ye giden her düşük değerli koli akışının ürün tanımlayıcıları taşıdığını ve pazaryeri veya taşıyıcı sözleşmesinin €3'lük vergiyi kimin ödeyeceğini belirttiğini teyit edin.

Kasım 2026 sonuna kadar kalemleri risk altındaki satış günlerine göre sıralayın ve her yoğunlaşma riskine ikinci bir kaynak veya yazılı bir stok taahhüdü için bir sorumlu ve bir hedef tarih verin.

Aralık 2026'ya kadar AB'ye ve Birleşik Krallık'a SKDM kapsamındaki mal sağlayan her tedarikçiyi listeleyin, doğrulanmış tesis emisyon verilerini talep edin ve bir veri maddesi eklemeye mi yoksa varsayılan değerlere göre yeniden fiyatlamaya mı karar verin. Birleşik Krallık'taki ithalatçılar £50.000'lik kayıt eşiğini 2027 satın alma tahminine göre test etmelidir.

Ocak 2027 sonuna kadar 2026 ithalatı için AB SKDM sertifikalarının maliyetini nakit tahminine ekleyin; böylece Şubat'tan itibaren yapılacak alım sonradan fark edilmek yerine planlanmış olur.

Ocak-Mart 2027 arasında açık sipariş temizliğini her ay yürütün ve serbest bırakılan stoku ve iptal edilen satın alma satırlarını operasyon raporu setinde raporlayın.

Haziran 2027'ye kadar küçük tedarikçiler için ödeme vadesi politikasını Ticari Ödemeler Yasa Tasarısı'nın o tarihteki metnine göre belirleyin ve işletme sermayesindeki herhangi bir değişikliğin nasıl finanse edileceği konusunda finans ekibiyle uzlaşın.